Donejakue bidea Donibane Garazitik — etapaz etapa

Urtean 55.000 erromes inguru igarotzen dira Donibane Garaziko erromesen harrera-bulegotik (2024an 58.451, eta 2025ean 54.100 inguru). Herri hori da Santiago de Compostelara doan Frantses bidearen (Camino francés) abiapuntu nagusia. Erromesek 790 km inguru dituzte aurrean, gehienetan hogeita hamar bat etapatan banatuta. Baina horren guztiaren aurretik, lehen etapa bat dago, etapa guztien artean nabarmenena: Pirinioak zeharkatzen ditu eta Orreagan amaitzen da, Nafarroan.

Hona hemen jakin beharreko guztia, etapa hori ondo prestatzeko, bizitzeko eta bidean aurrera jarraitzeko.

Zergatik abiatu Donibane Garazitik

Hiru arrazoi:

1. Abiapuntu sinbolikoa da. Tours, Vézelay eta Le Puy hirietatik datozen hiru bide frantsesak Donibane Garazi baino lehentxeago elkartzen dira, Gibraltarko estelan (Donapaleu ondoan). Gero, elkarrekin iristen dira Donibane Garazira, Pirinioak zeharkatu aurretik.

2. Etaparik biziena da. Pirinioak oinez zeharkatzea mitikoa da.

3. Hiriak berak merezi du bisita, bidea egin gabe ere: harresiak, gotorlekua (XVII. mendekoa, Vaubanen irizpideen arabera berregina) eta Donejakue atea.

Bezperan (edo egun bat lehenago) iristen bazara, hiria bisitatu eta atseden har dezakezu etapa hasi aurretik.

Bidea prestatzea

Kredentziala (erromesaren agiria)

Ezinbestekoa da aterpetxeetan (erromesentzako ostatuetan) lo egiteko. Donibane Garaziko erromesen harrera-bulegoan lor daiteke (39 rue de la Citadelle), edo Donejakue bideko elkarte batean, abiatu aurretik.

Etapaz etapa, kredentziala zigilatzen joan behar da (aterpetxeetan, elizetan, turismo bulegoetan…). Zigilu horiek frogatuko dute, Santiagon, bidea benetan egin duzula; ezinbestekoak dira Compostela (ziurtagiri ofiziala) jasotzeko.

Motxila eta ekipamendua

Oinarrizko ekipamendua:

• Motxila, 35-45 L, gerriko eta bizkarreko uhalekin
• Mendi-oinetako arinak edo trail-oinetakoak, oinera egokituak (abiatu aurretik 2 hilabetez erabiliak)
• 2 pare galtzerdi tekniko, babak saihesteko
• 2 kamiseta tekniko, merino artilezkoak edo poliesterrezkoak
• Mendi-praka arin bat eta praka motz bat
• Polar arin bat eta jaka iragazgaitz bat (haizetakoa)
• Lo-zaku arin bat (100-200 g, aterpetxeko estalkiarekin erabiltzeko)
• Higiene-poltsa txikia (xaboi solidoa, eskuila, hortzetako pasta)
• Botikina: babetarako Compeed, ibuprofenoa, desinfektatzailea, tiritak
• Kantinplora edo 2 L-ko hidratazio-poltsa
• Buruko lanterna, eta telefonorako kanpoko bateria
• Mendi-makilak, 1. etaparako gomendatuak

Guztizko pisu egokiena: 7-9 kg.

Sasoi fisikoa

Hasi prestatzen 2-3 hilabete lehenago, honela:

• Ibilaldi luzeak (15-20 km), astean behin
• Eskailerak igo, motxila beteta
• Koadrizepsak indartu (jaitsierek belaunak hondatzen dituzte)

Ez duzu atleta izan beharrik. Sasoi fisikoa baino gehiago, buru-kontua eta iraunkortasun-kontua da.

1. etapa — Donibane Garazi → Orreaga

Frantses bideko etapa mitikoa. Napoleonen bidetik, 25 km inguru eta 1.300 m baino gehiagoko desnibel positiboa: Pirinioak zeharkatzen dira, gunerik garaiena Lepoeder mendatea da (1.429 m), eta gero Orreagara jaisten da bidea (950 m inguru). Benetako bataioa da.

Bi ibilbide posible

Napoleonen bidea (gailurretatik)

• Distantzia: 25 km inguru
• Bidean: Huntto (490 m inguru), Orissongo aterpea (790 m inguru, 8. kilometroaren inguruan), Bentarte mendatea (1.344 m, Frantzia eta Espainiaren arteko muga), Errolanen iturria, Lepoeder mendatea (1.429 m, gunerik garaiena)
• Itxita dago Nafarroako aldean, azaroaren 1etik martxoaren 31ra (Nafarroako Gobernuaren agindua; arau-hausteek isunak eta erreskate-gastuak dakartzate)
• Ikuspegi ikusgarriak eta goi-mendiko giroa

Luzaideko bidea (Valcarlos, haranetik)

• Distantzia: 23 km inguru
• Ibañeta mendatetik igarotzen da (1.057 m), eta han kapera bat dago
• Urte osoan irekita dago; neguan, derrigorrezko ibilbidea da
• Eguraldi txarra dagoenean ere hartzen da

Puntu kritikoak

Ura: abiatu ur nahikoarekin; iturriak gutxi dira, eta denboraldiaren amaieran moztuta egon daitezke. Janaria: eraman egun osorako janaria. Irteera: udan, goiz-goizean.

Non lo egin Orreagan

Orreagako erromesen aterpetxea: errege-kolegiataren (Real Colegiata) eraikinetan dago, 2011n ireki zen, eta 183 plaza ditu. Aldez aurretik erreserbatzea gomendatzen da.

Horrelako etapa baten ondoren, dutxa bero batek eta ohe garbi batek munduko urre guztia balio dute.

Hurrengo etapak

2. etapa: Orreaga → Zubiri (21,5 km inguru)

Bidezidorra maldan behera doa, lehenik basoan barrena eta gero haranean. 1. etaparen ondoren, etapa leunagoa da.

3. etapa: Zubiri → Iruñea (20 km inguru)

Bidea Iruñeko arrora jaisten da. Alde zaharrean Frantziako atetik sartzen da (Portal de Francia, Zumalakarregiren atea ere deitua). Iruñea da Frantses bideko lehen hiri handia.

Ikus Iruñeko fitxa osoa.

4. etapa: Iruñea → Gares (Puente la Reina) (24 km inguru)

Bidea Erreniegako gainetik igarotzen da (Alto del Perdón, 770 m); han daude erromesen monumentua, xafla metalikoz egina, eta haize-sorgailuak. Gero, Garesera jaisten da, Erdi Aroko zubia duen herrira.

Aurrerago

Frantses bideak Santiagoraino jarraitzen du: Errioxa, Gaztelako goi-lautada eta El Bierzo zeharkatzen ditu, eta, azkenik, Galizia.

Ohiko galderak

Noiz abiatu?

Martxoa-apirila: berdetasuna, loraldia eta jende gutxiago; baina fresko egin dezake, eta euria ere bai. Maiatza-ekaina: sasoirik egokiena; tenperatura epelak, bideak irekita. Uztaila-abuztua: beroa (batez ere Mesetan); jende asko Donibane Garazin eta Orreagan. Iraila-urria: bigarren sasoirik onena, lasaiagoa. Azaroa-martxoa: neguko giroa, Napoleonen bidea itxita (azaroaren 1etik martxoaren 31ra), bakardadea.

Bidea aldi bakarrean egin daiteke, edo etapaka?

Biak dira posible: erromes askok zatika egiten dute, hainbat urtetan.

Gutxienez zenbat kilometro egin behar dira Compostela jasotzeko?

Compostela jasotzeko, 100 km oinez (200 km bizikletaz) egin behar dira, bide berean, katedraleraino. Asko Sarriatik (Galizia) abiatzen dira, azken 100 kilometroak egiteko.

Txakurra eraman daiteke?

Posible da, baina zaila: aldez aurretik, galdetu zein ostatuk onartzen dituzten animaliak.

Zer egin Santiagora iritsitakoan?

Joan katedraleko erromesen mezara. Jaso Compostela erromesen harrera-bulegoan. Nahi izanez gero, jarraitu Fisterraraino (Finisterre lurmuturra), bidea sinbolikoki borobiltzeko.

Esteka baliagarriak

• Donibane Garaziko fitxa
• Iruñeko fitxa
• Nafarroa Behereko fitxa
• Nafarroako fitxa

Buen Camino — Bide on!