Larraine 30 segundotan
185 biztanle (2022), 126,8 km²-tan, Maule-Lextarretik 37 km-ra. 319 eta 2.022 m arteko altuera. Nafarroarekin egiten du muga (Otsagabia, Uztarroze, Izaba), Ühaitza ibaiaren goi-ibarrean (Uhaitz Handia ere deitua). Euskal izena: Larraine (frantsesez, Larrau).
Zer ikusi
Larraineko herria
Frontoia, trinketea. San Joan Bataiatzailearen eliza: zatirik zaharrenak XII. mendekoak dira, eta 2003an monumentu historiko gisa sailkatu zuten (classé monument historique). Munduaren azken bazterrean zaudela dirudi.
Iratiko oihana
17.200 hektarea inguru mugaren bi aldeetan (2.310 Frantziako aldean, Larraine, Mendibe eta Lekunberri artean banatuta; gainerakoa Nafarroan); Mendebaldeko Europako pagadirik handiena dela esan ohi da. Natura 2000 sarean dago; sarbide-errepidea 1964an amaitu zuten, ez lehenago. Iratiko txaletak (Chalets d'Iraty), oporretako estazioa, udalerrian daude, Bagargi auzoan. Maila guztietarako mendi-ibilaldiak.
Orhi mendia
Zuberoako gailur enblematikoa (2.017 m); haren magalean dago Larraine. Larraineko mendatetik, 3 ordu inguru behar dira joan-etorrian; gailurretik, Bizkaiko golkoa, Auñamendi eta Biarno ikusten dira. Mendi-igoera da: informa zaitez ondo, eta eraman ekipamendu egokia.
Holtzarteko arroila
Arroila ikusgarria, Holtzarteko zubi esekiarekin: Olhadubiko arroilaren gainetik 150 metro baino gehiagora dago zintzilik, GR10 ibilbidean. 1920an eraiki zuten langile italiarrek, egurginak beste ertzeko baso-mozketetara iritsi ahal izateko; 2021eko obretan, zubi berri batek ordezkatu zuen, eta ia 70 metro luze da. Izenak «harresien artean» esan nahi omen du. Logibar ostatutik, ordubete inguru behar da igotzeko (2 ordu joan-etorrian); Olhadubiko itzuliak, berriz, 4 ordu inguru irauten du, eta mendizale trebatuentzat bakarrik da. Aparkalekua txikia denez, anezka-zerbitzua (66. linea) hartzea gomendatzen da. Pistako ur-jauzira ere irits daiteke.
Organbidexkako lepoa
1979tik hegaztien migrazioaren jarraipena egiteko gunea.
Artzaintza
Maiatzean eta ekainean, artzainak olhetara igotzen dira (frantsesez, cayolars) —gazta egiten den udako artzain-etxoletara—, eta irailean jaisten dira.
Kultur ondarea
Udalerriak pastoralen tradizioari eusten dio. Bereterretxeren khantoria, zubereraz sortutako XV. mendeko eresia, tokiko ondarearen parte da.
Tokiko jakiak
- Ossau-Iraty, jatorri-deitura babestua (JDB) — udalerria deituraren eremuan dago
- Artzain-sukaldaritza — plater gisatu xume eta oparoak
Nola iritsi
- Autoz — Mauletik (37 km)
Asteburuko ibilbide ideala
Larunbata
- Goizean: Orhi mendira igoera
- Arratsaldean: Iratiko oihana
Igandea
- Goizean: Holtzarteko arroila eta zubi esekia
- Arratsaldean: eliza eta herri inguruko bidezidorrak
Nire argazki gogokoena
Orhiko gailurra egunsentian, Irati behean dagoela. Edo Iratiko oihana urrian, pago kobre-kolorekoak, bidezidor goroldiotsua.
Iturriak
- Iparraldeko turismo bulegoa (Office de tourisme Pays basque) — Larraine (ingelesez), Holtzarteko zubi esekia (frantsesez)
- Wikipedia (frantsesez): Larraine, Iratiko oihana
Ongi jin!