Azkaine 30 segundotan
4.700 biztanle inguru (4.658 biztanle 2023an) 1.927 hektareatan, ozeanotik 6 km-ra, Larrunen oinean. Urdazuri ibaia igarotzen da udalerritik. Izena Haitz gain esapidetik omen dator, «harkaitzezko gaina». Biztanleak azkaindarrak dira, eta zazpi auzotan banatuta daude: Aldagaray, Aranea, Mendixka, Morzelay, Plaza, Portua eta Serres.
Historia pixka bat
1050: Baionako kartularioan aipatzen da eliza.
1598: Bordeleko Parlamentuak (parlement de Bordeaux) komunitate-estatusa aitortu zion Azkaineri.
1609: Pierre de Lancrek zuzendutako sorgin-ehizan, herriko erretorea, Argibel, sutan erre zuten.
1813: Napoleonen tropak Larrungo gainetara erretiratu ziren, Soult mariskalak gotortuta zituenetara; Biskarzun eta Esnaur gotorlekuak dira horren lekuko.
1920 arte: Portua auzoa portu txiki bat zen Urdazuri ibaian; hondo lauko gabarrek egurra, Larrungo harria eta minerala garraiatzen zituzten Donibane Lohizuneko badiaraino.
1947: de Gaulle jeneralak Azkaine bisitatu zuen, eta herriaren Erresistentziako parte-hartzea goraipatu zuen.
Zer ikusi
Azkaineko frontoia
Plazako frontoia 1863an eraiki zuten, eta 1932an berritu, Hôtel de la Rhune izeneko hotelaren oinean. Pierre Loti hotel horretan egon zen, eta bertan idatzi zuen Ramuntcho, pilotari bat protagonista duen eleberria. Jean-Pierre Borda pilotaria, Otharré ezizenez ezaguna (Azkainen jaioa 1866an), xistera-jokalaria eta hotelaren jabea, haren laguna zen, eta eleberriko pertsonaia bat inspiratu zuen. Gainera, Azkainek eta Senperek, biek, xistera beren herrian asmatu zela diote.
Herriak Chourio frontoia (1932) eta Laduche trinketea (1959) ere baditu.
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Notre-Dame-de-l'Assomption)
XVI.-XVII. mendeetan handitu zuten, eta Luis XIII.aren erregealdian inauguratu, 1626an. Kanpandorre karratuak 22 metro ditu. Barruan: hiru solairutako zurezko galeriak, 1731ko intxaur-zurezko pulpitua, erretaula barroko urreztatua, trompe-l'œil teknikaz margotutako sabaiak eta 1987ko organoa. Longchampeko Ama Birjinaren (XIV. mendea) erreplika bat gordetzen du; jatorrizkoa Parisko Cluny museoan dago. Jacques Chaban-Delmas (1915-2000) ondoko hilerrian dago ehortzita.
«Erromatar» zubia
Izena gorabehera, XV. mendekoa da, eta Donejakue bideko erromesei Urdazuri ibaia zeharkatzeko aukera ematen zien. Altuera desberdineko hiru arkuk asto-bizkar formako galtzada bati eusten diote; 1925etik monumentu historikoa da, eta 1983ko eta 1994ko uholdeen ondoren zaharberritu zuten.
Erroen Etxea
1930eko hamarkadako etxea, Mexikoko pueblo estilokoa, Ferdinand Earle zinema-dekoratzaile estatubatuarrarentzat eraikia; 2000n babestu zuten.
Harrespilak eta gotorlekuak
Gainetan daude Aïra Harriko bederatzi harrespilak (1956tik monumentu historikoa) eta Napoleonen garaiko Biskarzun eta Esnaur gotorlekuak (1992an babestuak).
Santinazio lepoa (col de Saint-Ignace)
Herrigunetik 4 km inguru ekialdera, ondoko Sara herriko lurretan: Larrungo tren txikiaren abiapuntua. 1924 eta 1937 artean, lepotik igarotzen zen trenbide-linea bat egon zen martxan.
Larrun (Azkainetik)
Gailurrera oinez igo daiteke, bai Azkainetik, bai Saratik. Ikus Larrungo gida osoa.
Non jan
Berezitasunak
- Ossau-Iraty gazta (jatorri-deitura babestua, JDB) — ardi-gazta
- Piperrada eta axoa — klasikoak
Bestak eta ekitaldiak
- Herriko bestak: abuztuaren erdialdean
- Pastore Lore: urrian
Nola iritsi
- Autoa: D918 errepidea, Donibane Lohizunetik
Egun bateko ibilbidea
- Goizean: Larrunera igoera (oinez, edo trenez Santinazio lepotik)
- Arratsaldean: frontoia + eliza
Nire argazki gogokoena
Azkaineko frontoia, Larrun atzean duela, arratsalde amaieran, argi etzanak frontoiaren horma laztantzen duenean eta gailurrak argitzen dituenean. Edo Urdazuriren harana Larrungo gainetatik.
Iturriak
- Azkaineko udala — Azkaine ezagutu (frantsesez)
- Iparraldeko turismo bulegoa — Azkaine (frantsesez)
- Azkaine — Wikipedia (frantsesez) eta Wikipedia (ingelesez)
Ongi jin Azkainera!