Amurrio 30 segundotan
10.300 biztanle inguru (10.330 biztanle 2024an), 96,5 km²-ko udalerrian; hamar kontzejuk osatzen dute udalerria, eta horietako bat Amurrio herrigunea da. Arabako ipar-mendebaldean dago, Aiarako kuadrillan, eta El crucero («bidegurutzea») ezizena zuen: Gaztelako lurrak Kantauriko portu handiekin lotzen zituen. Ekonomia siderurgiari lotuta dago (soldadurarik gabeko altzairuzko hodiak).
Zer ikusi
Nerbioiko ur-jauzia
222 m-ko jauzia, Iberiar penintsulako ur-jauzirik garaiena. Amurrio (Delikako kontzejua) eta Berberana (Burgosko probintzia) arteko mugan dago, Santiago mendiko monumentu naturalaren eta Guillarte mendilerroaren artean.
Bi sarbide daude:
- Burgosko aldetik: bidezidor seinaleztatua begiratokiraino, Santiago mendiaren inguruetatik
- Arabako aldetik: ordu eta erdi inguru oinez Untza herritik, Delikako arroilaren ertzetik
Santa Maria eliza
Parrokia-eliza da, eta herriguneko monumentu nagusia: jatorria XIII. mendean du (erromaniko berantiarra), baina gehiena XVI. mendearen erdialdekoa da (errenazimentua). Guadalupeko Andre Mariaren kapera 1925ean eraiki zuten. Haren 25 kanpaiko karilloia Euskal Autonomia Erkidegoko lehena dela esaten da.
Ugarte dorretxea
Manuel de Ugarte y Orúek eraiki zuen, 1718an; zurezko teilatu-hegal landua du, aipagarria. 1983tik udal-kultur etxea dago bertan.
San Anton ermita
XVI. mendekoa. Santa Maria elizarekin batera, antzinako botere-gunea zen: ermitaren aurrean biltzen zen Armuruko Batzarra (Junta de Armuru).
«Guk» eskultura
Ángel Caminoren lana (2003), 31 tona altzairu, Juan de Urrutia parkean: Amurrioko herritar guztiak irudikatzen ditu.
Dorreak
Mariaca, Urrutia eta Saerín dorreak udalerriko arkitektura zibilaren lekuko dira. XVI. mendeko Urrutia jauregiak (edo Cejudo jauregiak) bi armarri ditu fatxada nagusian.
Museoak
- Likorearen museoa — Manuel Acha destilategiari eskainia; destilategia 1831tik dago martxan
- Bizikletaren museoa — 1.500 pieza inguru
San Roke parkea
Parkea, ermita bat ondoan duela.
Espezialitateak
- Arabako Txakolina (2001ean aitortutako jatorri-deitura) — Amurrio, Artziniega, Aiara, Laudio eta Okondo udalerrietan egiten da, batez ere hondarribi zuri mahatsarekin. Amurriok Txakolin Eguna ospatzen du maiatzean, San Isidroren ondorengo igandean.
Azoka eta jaiak
- Asteroko azoka: ostiraletan, San Anton ermitaren aurrean.
- San Prudentzio: apirilaren 28an.
- Herriko jaiak (Andre Mariaren Jasokundea eta San Roke): abuztuaren erdialdean.
- Mineral eta fosilen azoka: Aste Santuan.
- Artzain Eguna: irailaren hirugarren igandean.
- Mikoturismo Eguna (onddoak): azaroan.
Nola iritsi
- Trena: Bilboko Renfe Aldiriak sareko C-3 linea; 33-40 minutu inguru Bilbo-Abandoraino
Nire argazki gogokoena
Nerbioiko ur-jauzia, ibaiak ur asko daramanean: zutabe zuri bat itsaslabarraren kontra.
Iturriak
- Turismo Euskadi (Eusko Jaurlaritza) — Amurrio (gaztelaniaz)
- Amurrio Turismo — Qué ver en Amurrio (gaztelaniaz)
- Eusko Jaurlaritza — Arabako Txakolina JDB (gaztelaniaz)
- Wikipedia (gaztelaniaz): Amurrio (INEren 2024ko biztanleria), Salto del Nervión, Estación de Amurrio
Ongi etorri Amurriora!